Osmanlida Adalet

[»● MคHo©คN ●«]

?stanbul'un fethinden sonra Hazreti Fatih bütün mahkumlari serbest birakmisti. Fakat bu mahkumlarin içinden iki papaz zindandan çikmak istemediklerini söyleyerek disari çikmadilar. Papazlar Bizans imparatorunun halka yapti?i zülüm ve iskence karsisinda ona adalet tavsiye ettikleri için hapse atilmislardi. Onlar da bir daha hapisten çikmamaya yemin etmislerdi.

Durum Hazreti Fatih'e bildirildi. O, asker göndererek, papazlari huzuruna davet etti. Papazlar hapisten niçin çikmak istemediklerini Hazreti Fatih'e de anlattilar. Fatih o dünyaya kahreden iki papaza söyle hitap etti:

- Sizlere söyle bir teklifim var: Sizler ?slam adaletinin tatbik edildi?i memleketimi geziniz, müslüman hakimlerin ve müslüman halkimin davalarini dinleyiniz. Bizde de sizdeki gibi adaletsizlik ve zulüm görürseniz, hemen gelip bana bildiriniz ve sizler de evvelki karariniz gere?ince uzlete çekilerek hâlâ küsmekte hakli oldu?unu isbat ediniz.

Hazreti Fatih'in bu teklifi papazlar için çok cazip gelmisti. Hemen Padisahtan aldiklari tezkere ile ?slam beldelerine seyahate çiktilar. ?lk vardiklari yerlerden biri Bursa idi... Bursa'da söyle bir hadiseyle karsilastilar:

Bir Müslüman bir yahudiden bir at satin almis, fakat hiçbir kusuru yok diye satilan at hasta imis. Müslümanin ahirina gelen atin hasta oldu?u daha ilk aksamdan anlasilmis. Müslüman sabirsizlikla sabahin olmasini beklemis, sabah olunca da erkenden atini alip kadinin yolunu tutmus. Fakat olacak ya, o saatte de kadi henüz dairesine gelmemis oldu?undan bir müddet bekledikten sonra adam kadinin gelmeyece?ine hükmederek atini alip ahirina ihtiyacürmüs. Atini alip ihtiyacürmüs ama at da o gece ölmüs.

Hadiseyi daha sonra ö?renen kadi, ati alan müslümani ça?irtip meseleyi su sekilde halletmis:

- Siz ilk geldi?inizde ben makamimda bulunsa idim, sa?lam diye satilan ati sahibine iade eder, paranizi alirdim. Fakat ben zamaninda makamimda bulunamadi?imdan hadisenin bu sekilde gelismesine madem ki ben sebep oldum, atin ölümünden do?an zarari benim ödemem lazim, deyip atin parasini müslümana vermis.

Papazlar islam adaletinin bu derece ince oldu?unu görünce parmaklarini isirmislar ve hiç zorlanmadan bir kimsenin kendi cebinden mal tazmin etmesi karsisinda hayret etmisler.

Mahkemeden çikan papazlarin yolu ?znik'e u?ramis. Papazlar orada söyle bir mahkeme ile karsilasmislar:

Bir müslüman di?er bir müslümandan bir tarla satin alarak ekin zamani tarlayi sürmeye baslar. Kara sabanla tarlayi sürmeye çalisan çiftçinin sabanina biraz sonra a?zina kadar dolu bir küp altin takilmaz mi? Hiç heyecan bile duymayan Müslüman bu altinlari küpüyle tarlayi satin aldi?i öbür müslümana ihtiyacürüp teslim etmek ister;

- Kardesim ben senden tarlanin üstünü satin aldim, altini de?il. E?er sen tarlanin içinde bu kadar altin oldu?unu bilseydin herhalde bu fiata bana satmazdin. Al su altinlarini, der.

Tarlanin ilk sahibi ise daha baska düsünmektedir. O da söyle söyler:

- Kardesim yanlis düsünüyorsun. Ben sana tarlayi oldu?u gibi, tasi ile topra?i ile beraber sattim. ?çini de disini da bu satisla beraber sana verdi?imden, içinden çikan altinlari almaya hiçbir hakkim yoktur. Bu altinlar senindir diledi?ini yap, der. Tarlayi alanla satan anlasamayinca mesele kadiya, yani mahkemeye intikal eder. Her iki taraf iddialarini kadinin huzurunda da tekrarlarlar.

Kadi, her iki sahsada çocuklari olup olmadi?ini sorar. Onlardan birinin kizi birinin de o?lunun oldu?unu ö?renir ve o?lanla kizi nikahlayarak altini cehiz olarak verir.

Papazlar daha fazla gezmelerinin lüzumsuz oldu?unu anlayip do?ru ?stanbul'a Hazreti Fatih'in huzuruna gelirler ve sahit olduklari iki hadiseyi de nakledip söyle derler:

- Bizler artik inandik ki, bu kadar adalet ve biribirinin hakkina saygi ancak ?slam dininde vardir. Böyle bir dinin salikleri baska dinden olanlara bile bir kötülük yapamazlar. Dolayisiyla biz zindana dönme fikrimizden vazgeçtik, sizin idarenizde hiç kimsenin zulme u?ramayaca?ina inanmis bulunuyoruz, derler. (1)

Kaynak:
1) Büyük Dini Hkayeler, ?brahim Siddik ?mamo?lu, Osmanli Yayinevi

[EFE2020]

Ahhhhhhhhhhhhh nerde O Ecdadimizdaki Adelet O ilahi adelein yarisi olsa su an´ki durumdami olurduk
Allah bizlere Tekrar Türk ve Islam Adaletine dönmeyi nasip etsin